fvto geniki archetypo

ΟΛΟΙ ΟΙ ΤΙΤΛΟΙ

Περιηγηθείτε στον κατάλογο μας  και ανακαλύψτε τον κόσμο της Αναζήτησης...

Δείτε εδώ


soufi-arthroaugust2017

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ

ΡΟΔΟΣΤΑΥΡΟΙ, ΣΟΥΦΙ & ΠΕΙΡΑΤΕΣ Η Ισλαμική Ουτοπία του Ραμπάτ-Σαλέ της Δήμητρας Νικολαΐδου 
Πρώτη Δημοσίευση ΑΒΑΤΟΝ Νο 151

Περισσότερα εδώ 


book-publishing

E-SHOP

Επισκεφτείτε το ηλεκτρονικό μας κατάστημα ΕΔΩ

Η Άγνωστη Ψυχολογία του Ρούχου και το Γυμνό Σώμα

της Μαρίας Σταματιάδου

sun by NadyaBird

«Γιατί και η γυμνότητα, όταν πιστεύει κανείς στο Φως, είναι ρούχο».
ΝIKΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ

Αλήθεια, γιατί το φως να μετατρέπει τη γυμνότητα σε ρούχο; Ισχύει πράγματι αυτό; Και αν ναι, με ποια έννοια; Το ρούχο σχετίζεται με το φως και το γυμνό με το σκότος; Μήπως, κατά βάθος, συμβαίνει το αντίθετο; – αν μάλιστα το γυμνό, ως αποκαλυπτικό, βρίσκεται πιο κοντά στον πυρήνα της ύπαρξης;

Όχι, δεν θέλω να αναλύσω (ούτε φυσικά να ανατρέψω) τον μεγάλο ποιητή μας. Σκοπός μου είναι να σκεφθώ και να ερευνήσω αυτόν το μυστηριώδη και πολύπλοκο ρόλο που παίζουν τα ρούχα, όχι μόνον ως εξωτερικοί παράγοντες της ζωής μας, αλλά και ως «οδοδείκτες» μερικές φορές, στις εσωτερικές μας διαδρομές…

«Tον νυμφώνα Σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον και ένδυμα ουκ έχω, ίνα εισέλθω εν αυτώ· λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής, Φωτοδότα, και σώσόν με», ψάλλει η Ορθόδοξη Εκκλησία, αναφερόμενη σε κάποιο «λαμπρό ένδυμα» και σε κάποια «στολή της ψυχής».

Πέρα από τον προφανή συμβολισμό, μπορούμε μέσα στον ψαλμό αυτόν να «δούμε» την εσωτερική σημασία του ρούχου, που η ύπαρξη και η ποιότητά του μπορούν να ανοίξουν ή να κλείσουν πόρτες, να βοηθήσουν ή να αναστείλουν την είσοδό μας σε μυστικούς νυμφώνες…

Η «ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ» ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ

Τι σημαίνει ενδύομαι; Φαινομενικά απλή ερώτηση, με απαντήσεις όμως πολλές και σύνθετες, σε πολλά επίπεδα: προσωπικό, πολιτικό, πολιτιστικό, κοινωνικό, αισθητικό, ψυχολογικό, ταξικό…

Όταν στεκόμαστε μπροστά στην ντουλάπα μας και προσπαθούμε να αποφασίσουμε τι ρούχα θα φορέσουμε, ένας χείμαρρος από συνειρμούς, πεποιθήσεις και συνήθειες κατακλύζει το μυαλό μας, που συνήθως δεν συνειδητοποιούμε. Είναι όμως αυτός ο χείμαρρος, που αποφασίζει τελικά τι ρούχα θα φορέσουμε, δηλαδή, ποια εικόνα θα επιλέξουμε να περιφέρουμε στο χώρο που θα βρεθούμε.

Η εικόνα δε αυτή, συνήθως απεικονίζει την «επιφάνεια» του εσωτερικού μας κόσμου, αυτό που θέλει εύκολα και αβίαστα να εκφραστεί, χωρίς να νοιάζεται για τον πυρήνα της ύπαρξής μας.

Πολλές φορές όμως, η επιλογή των ρούχων που θα φορέσουμε σε κάποια περίσταση είναι αυτή που όχι μόνον δεν μας εκφράζει, αλλά αντίθετα, επελέγη για να κρύψει ή να μεταμορφώσει κομμάτια της προσωπικότητάς μας, που για κάποιους λόγους δεν θέλουμε να εκφραστούν και να εκτεθούν.

Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε ότι το ρούχο σχετίζεται με την εικόνα, με ό,τι πιο επιφανειακό, εξωτερικό και φθαρτό έχουμε στην ύπαρξή μας – εν τούτοις, πολλές φορές, διαθέτει αφ’ εαυτό, την ικανότητα να «εσωτερικοποιεί» τις εξωτερικές συμπεριφορές μας και να μας βοηθά να έρθουμε σε επαφή με επίπεδα ύπαρξης, που βρίσκονται βαθύτερα από την προσωπικότητά μας.

ΑΝΑΚΑΛΥΨΕ ΜΕ!

Θυμάστε τον (καταπληκτικό κατ’ εμέ) Βεδουίνο στην ταινία Τσάι στη Σαχάρα; Όλος ήταν τα δύο μάτια του, τα μόνα που εκτίθονταν μέσα από τα ρούχα του, τα μόνα που συγκέντρωναν όλο το συναισθηματικό φορτίο του και τον ψυχικό του κόσμο και τον εξέφραζαν προς τα έξω.

Δυο μάτια, που προκαλούσαν και φώναζαν: έλα και ανακάλυψέ με! Το εξέφραζαν μάλιστα επιτακτικά, έντονα, ειλικρινά και αδιαπραγμάτευτα! Πώς; Η απάντηση είναι προφανής, τόσο προφανής που ίσως δεν τη συνειδητοποιούμε: με τον τρόπο που ήταν ντυμένος, με την ολική κάλυψη δηλαδή του σώματός του μέσα στις συγκεκριμένες κελεμπίες που χρησιμοποιούν οι Βεδουίνοι στην έρημο.

Πρόκειται για παραδοσιακά ρούχα, που προέκυψαν από ειδικές αναγκαιότητες (προφύλαξη από το κάψιμο του ήλιου, από την αφυδάτωση κλπ.), τα οποία όμως παράλληλα διαμόρφωσαν μία στάση απέναντι στους άλλους ανθρώπους, διαμόρφωσαν έναν τρόπο τού «σχετίζεσθαι». Και αυτός ο τρόπος αποτελεί πλέον στοιχείο της ιδιοπροσωπείας τους, του ίδιου του πολιτισμού τους.

Παρόμοια αίσθηση του καλέσματος (της κλήσης, του κάλλους), μου δίνουν οι γυναίκες με παραδοσιακές ελληνικές φορεσιές, από όλα σχεδόν τα μέρη της πατρίδας μας.

Η κάλυψη του σώματος δεν φαίνεται –και δεν είναι– αποτέλεσμα κάποιας ηθικίστικης σεμνοτυφίας, αλλά μιας ιδιαίτερης αισθητικής αναγκαιότητας, που διαμορφώθηκε σε συγκεκριμένες συνθήκες, σε συγκεκριμένο πολιτισμικό φόντο.

Προσέχοντας ιδιαίτερα την κίνηση του σώματος, όπως αυτή διαγράφεται στα συγκεκριμένα ρούχα, καθώς και τις χορευτικές κινήσεις των παραδοσιακών χορών, μπορούμε να αναγνώσουμε στο «πίσω πλάνο» μια ομιλία των σωμάτων και μια ιδιαίτερη συνομιλία μεταξύ τους, η οποία δεν θα ήταν εφικτή μέσα σ’ ένα αλλογενές ντύσιμο.

ΣΥΝΕΚΤΙΚΟΣ ΚΡΙΚΟΣ

Στην ελληνική Θράκη, οι πράκτορες του τουρκικού Προξενείου Κομοτηνής απαγορεύουν δια ροπάλου στους Πομάκους (κυρίως της περιοχής του Έβρου) να φορούν τις παραδοσιακές ενδυμασίες τους, στα πλαίσια της προσπάθειας του βίαιου εκτουρκισμού τους (βλ. ΑΒΑΤΟΝ 109 και Ειδική Έκδοση Μυστική Τουρκία). Η ίδια απόλυτη απαγόρευση ίσχυε και ισχύει σε όλες τις κατακτημένες από τους Τούρκους περιοχές της Μ. Ασίας. 

Πέρα από τις πολιτικές προεκτάσεις αυτής της συμπεριφοράς, που δεν θα μας απασχολήσουν εδώ, μπορούμε να συνάγουμε συμπεράσματα σε πολλά επίπεδα. Το βασικότερο ίσως συμπέρασμα είναι η διατήρηση της ιστορικής συνέχειας των λαών μέσα (και) από τη φορεσιά, καθώς επίσης και η μεγάλη σημασία της συνείδησης της ιστορικής αυτής συνέχειας.

Δεν θα ήταν υπερβολή, αν λέγαμε ότι ο τρόπος ένδυσης των ανθρώπων υποδηλώνει πολλές φορές και το ποσοστό αλλοτρίωσης ή διατήρησης της ταυτότητάς τους. Οπότε, σκεφθείτε το σημερινό τρόπο ντυσίματός μας (αναφέρομαι σε αυτό που επικρατεί συνολικά, και όχι σε επιμέρους ενδυματολογικές επιλογές).

Ο σημερινός λοιπόν δυτικόφερτος τρόπος ντυσίματος βρίσκεται ακριβώς στον αντίποδα του παραδοσιακού μας: έχει εξοβελίσει εντελώς την πρόκληση της ανακάλυψης και στη θέση του εγκατέστησε την έκθεση του κορμιού με διάφορους τρόπους.

Θέλοντας να αξιολογήσω αυτήν την αλλαγή, οφείλω να πω ότι η έκθεση του σώματος δεν είναι ούτε «καλή» ούτε «κακή», από μόνη της. Η έμφαση όμως στην απόλυτα σαρκική διάσταση του σώματος, μοιραία το στερεί από την ίδια τη φυσική μαγεία του, και μακροπρόθεσμα, το αποδυναμώνει, το «στεγνώνει», στερώντας του τις εκφραστικές του ικανότητες.

Στο σημείο αυτό, θεωρώ αναγκαία μια διευκρίνιση: τα εκτεθειμένα μέσα από τα ρούχα τμήματα του σώματος δεν ταυτίζονται –ούτε καν σχετίζονται– με το γυμνό σώμα, το οποίο δεν εκτίθεται αλλά αποκαλύπτει…

o-trapezitis-ton-ftoxon sm

Ο Τραπεζίτης των Φτωχών

Τους τελευταίους μήνες όλοι είμαστε μάρτυρες της οικονομικής κρίσης που εξελίσσεται παγκόσμια...

 

to-dikaioma-stin-isixia

Το Δικαίωμα στην Ησυχία

Το μόνο που ακουγόταν ήταν ο ήχος των υγρών ξύλων που καίγονταν στο τζάκι....

 

to-mystiriodes-taksidi-3

Το Μυστηριώδες Ταξίδι του Καθηγητή Λιαντίνη

Κατά καιρούς, εμφανίζονται στο προσκήνιο της ιστορίας ορισμένοι άνθρωποι που περιβάλλονται από μια ιδιαίτερη αίγλη, οντότητες ξεχωριστές, δυσνόητες για το περιβάλλον και την εποχή τους....

 

synantisi-me-ton-nitse-3

Συνάντηση με τον Νίτσε

Συνάντησα τον Φρειδερίκο Νίτσε στην Άνω Εγκαντίν των Απεννίνων -σε μία από τις πολλαπλές επιστροφές του μέσα στο χρόνο…- εκεί όπου πριν από 123 περίπου χρόνια....

 

kokkino biblio jung

Το Μυστηριώδες Κόκκινο Βιβλίο του Καρλ Γιουνγκ

Πριν λίγους μήνες κυκλοφόρησε ένα εξαιρετικά σπάνιο βιβλίο που η δημοσίευσή του αποτέλεσε διεθνές εκδοτικό γεγονός! Πρόκειται για το Liber Novus, περισσότερο γνωστό ως Κόκκινο Βιβλίο....

 

H mistiki simasia toy sabatou

Η Μυστική Σημασία του Σαββάτου

Υπήρχε μια εποχή που το Σάββατο ή η Κυριακή –ανάλογα την κουλτούρα και τη θρησκεία– ήταν ιερή μέρα. Οι άνθρωποι δεν δούλευαν και τη μέρα αυτή την αφιέρωναν στα θρησκευτικά τους καθήκοντα, στην οικογένεια και στην ξεκούρασή τους....

 

H PNEYMATIKH KLIRONOMIA TOY NIKOLA TESLA

Η Πνευματική Κληρονομιά του ΝΙΚΟΛΑ ΤΕΣΛΑ

Από νωρίς, η ζωή του Νίκολα Τέσλα φάνηκε ότι θα εξελισσόταν σε μια μεγάλη περιπέτεια. Γεννήθηκε το 1856 στο Smiljan της σημερινής Κροατίας. Από παιδί ακόμη έγινε φανερή η μεγάλη ευφυΐα του....

 

neurotheologia

ΝΕΥΡΟΘΕΟΛΟΓΙΑ: Η Επιστήμη Ανοίγει Παράθυρο στον Θεό!

Μοιάζει απλό και δεδομένο αλλά η επιστήμη το επιβεβαίωσε μόλις πρόσφατα: η θρησκεία και η πνευματικότητα έχουν άμεση επίδραση στην ανθρώπινη ψυχολογία....

 

lekseis pou therapeuoun

Λέξεις που Θεραπεύουν

Σας ζήτησε ποτέ ο γιατρός σας να γράψετε για τη χειρότερη μέρα της ζωής σας; Κατά πάσα πιθανότητα, όχι....

 

synaisthimati alximia

Τα 7 Βήματα στη Συναισθηματική Αλχημεία

Αν θέλουμε να δούμε «φως», το κλειδί βρίσκεται στην αντιμετώπιση της σκοτεινιάς μας, να κάνουμε το σκοτάδι συνειδητό, μας συμβουλεύει ο Γιουνγκ....

 

kardia magalios

Πώς μια Αλλαγή στην Καρδιά Μπορεί να Αλλάξει τα Πάντα

Από τα πανάρχαια χρόνια, όλες οι θρησκείες και οι πνευματικές παραδόσεις, συσχετίζουν την καρδιά με την πνευματική ανάταση, τη συναισθηματική εμπειρία, κι ιδιαίτερα με θετικά συναισθήματα και καταστάσεις....

 

o-fylakas-tis-pylis

Ο Φύλακας της Πύλης

Στο θρυλικό μυθιστόρημα του Edward Bulwer-Lytton Zanoni (1854), ο ήρωας, ένας νεαρός Άγγλος ονόματι Γκλύντον, ζητάει από ένα μυστηριώδη σοφό, τον Μεζνούρ, να τον καθοδηγήσει....

 

Πισω στην κορυφη